علائم تاخیر تکامل در نوزادان

اگر مسیر رشد کودکان از حد انتظار سنی آنها کندتر پیش برود به معنی تاخیر در تکامل است.

می تواند در حوزه های مختلف رشدی از جمله سیستم حرکتی، گفتاری، شناختی و اجتماعی این عارضه رخ دهد.

اگر علائم تاخیر تکامل در نوزادان را بشناسید می توانید با تشخیص زود هنگام و مداخلات درمانی به موقع مسیر رشد کودکان را تا حد چشمگیری بهبود ببخشید و از اختلالات گسترده در آینده جلوگیری خواهید کرد.

تاخیر در رشد کود نوزادان به چه معناست؟

یکی از مشکلات جدی و گاها پنهان در کودکان و نوزادان تاخیر قابل توجهی است که در رشد و تکامل آنها اتفاق می افتد.

تاخیر در تکامل نوزادان و کودکان به این معناست که آنها دیرتر از حد انتظار مهارت های مختلف را کسب می کنند و نشانه های ظاهری را به وضوح در روال رشد آنها مشاهده خواهید کرد.

گاهی این تغییر موقتی و گاهی پایدار است شدت آن برای کودکان متغیر خواهد بود.

برای اینکه متوجه شوید آیا کودکان با تاخیر رشد و تکامل مواجه هستند انجام ارزیابی تکامل نوزادان توسط متخصصان می‌تواند کمک زیادی کند.

اگر بیشتر کودکان یک مهارت را در سن خاص به دست آوردند ولی کودک شما هنوز به این مرحله نرسیده است می توان گفت که با تاخیر تکاملی مواجه هستند.

تاخیر در تکامل کودکان ممکن است در زمینه های متفاوتی اتفاق افتد.

به عنوان مثال اگر کودک رشد حرکتی مناسبی نداشته باشد ممکن است خیلی دیر اقدام به نشستن یا راه رفتن کند یا اینکه حرکات ظریفی مثل انتقال اسباب بازی بین دو دست را با تاخیر انجام دهند.

البته تاخیر در رشد گفتاری و زبانی کودکان نیز شایع است.

اگر کودکان در سنین کم نتوانند صداهای مختلف تولید کنند یا به مرور در ۱ سالگی کلمات را حتی به اشتباه بیان نکنند می تواند نشانه تاخیر گفتاری و زبانی آنها باشد.

این مسئله در رشد شناختی کودکان که مرتبط به یادگیری حل مسئله، حافظه و تقلید آنها می باشد نیز وجود دارد.

ضمن اینکه ممکن است برخی از کودکان دچار تاخیر در رشد اجتماعی و عاطفی شوند.

این کودکان معمولا نمی توانند از سنین پایین با اطرافیان ارتباط برقرار کنند و تماس چشمی لبخند اجتماعی و بازی متناسب با سن آنها با تاخیر زیادی اتفاق می افتد.

علائم تاخیر تکامل در نوزادان چیست؟

علائم تاخیر تکامل در نوزادان برای همه افراد یکسان و مشابه نیست.

ولی این تاخیر زمانی مطرح و بررسی می‌شود که نوزاد به نقطه عطف رشدی متناسب با سن خود رسیده باشد.

در آن زمان انتظاراتی که باید برآورده نمی‌شود و کودک ممکن است در حوزه های مختلف دچار کندی یا مشکل باشد.

اگر بخواهیم علائم تاخیر در نوزادان را در حوزه های رشدی بررسی کنیم باید به موارد زیر اشاره کرد:

علائم تاخیر در رشد حرکتی

کودکان باید بتوانند از ۴ ماهگی گردن را نگه داشته و از ۶ ماهگی به بعد غلت زدن را انجام دهند.

اگر در این برهه زمانی این تغییرات را در نوزادان مشاهده نمی کنید از نشانه های تاخیر در رشد حرکتی آنهاست.

ضمن اینکه این کودکان باید ۸ یا ۹ ماهگی نشستن بدون کمک را انجام داده و از ۱۰ ماهگی به بعد چهار دست و پا رفتن را انجام دهند.

اگر کودک قبل از ۱۲ ماهگی توانایی ایستادن را ندارد یا عضلات آنها بیش از حد شل و دچار سفتی غیرطبیعی است از نشانه ها و علائم مهم در تاخیر رشد حرکتی آنها محسوب می‌شود.

علائم تاخیر گفتاری و زبانی کودکان

کودکان از ۲ ماهگی توانایی واکنش به محیط پیرامون را دارند.

اگر کودک تا ۲ ماهگی لبخند نمی زنند یا تا سن ۵ یا ۶ ماهگی صداهای مختلف تولید نمی کنند از نشانه های تاخیر گفتاری و زبانی نوزاد محسوب می‌شود‌.

کودکان باید بتوانند در این سنین به انواع صداها واکنش نشان داده و در ۹ ماهگی به شنیدن نام خود پاسخ دهند.

اگر کودک تا ۱۲ ماهگی از کلمات ساده استفاده نمی کنند یا اشاره ندارد از علائم مهم تاخیر گفتاری و زبانی در آنها محسوس می‌شود.

علائم تاخیر شناختی یا ذهنی

کودکانی که دچار این نوع تاخیر هستند معمولا به محیط اطراف واکنش خاصی نشان نمی دهند، به دنبال اشیا نمی روند و توانایی تقلید حرکات ساده را ندارند.

این کودکان معمولا کنجکاوی و کشفی در مورد محیط پیرامون خود انجام نخواهند داد ضمن اینکه یادگیری آنها در مهارت های جدید بسیار کند و گاها دشوار است.

علائم تاخیر اجتماعی و عاطفی

کودکانی که دچار تاخیر عاطفی و اجتماعی هستند معمولا تماس چشمی با اطرافیان و والدین برقرار نمی کنند.

آنها لبخند اجتماعی ندارند و نسبت به چهره ی والدین و احساساتی که از آنها می بینند واکنش بسیار ضعیفی خواهند داشت.

این کودکان معمولا تمایلی به بازی و تعامل با سایرین و حتی همسالان خود ندارند و عدم برقراری ارتباط عاطفی در سنین مختلف با شیوه های متفاوت در آنها دیده می‌شود.

چه زمانی علائم تاخیر تکامل نوزادان نگران کننده است؟

سرعت رشد و تکامل در همه نوزادان به یک اندازه نیست.

گاهی دیده می‌شود که برخی از نوزادان علائم رشدی را نسبت به سایرین دیرتر تجربه می کنند.

ولی باید در این مورد صبور باشید و اغلب نیاز به درمان فوری ندارد.

ولی این مسئله زمانی نگران کننده می‌شود که روند رشد کودک با تاخیر قابل توجه همراه است.

اگر کودک تا ۳ ماهگی نمی تواند سر را نگه دارد یا لبخند بزند بهتر است برای بررسی و درمان به دکتر الهام میرمعینی مراجعه کنید.

ضمن اینکه در این سن کودک باید واکنش مناسبی به صداهای بلند داشته باشد.

اگر از ۴ تا ۶ ماهگی غلت زدن برای کودکان اتفاق نمی افتد این مسئله می تواند نگران کننده و خطرناک باشد.

ضمن اینکه سفت بودن یا شل بودن بیش از حد عضلات یک وضعیت غیرعادی تلقی می‌شود.

اگر کودک از ۷ تا ۹ ماهگی توانایی نشستن ندارد و ارتباط چشمی آنها ضعیف است می تواند یک نشانه هشدار باشد.

شرایط زمانی نگران کننده می‌شود کودک واکنشی از خود نشان نمی دهد و تمایل و علاقه ای به بازی های فردی و گروهی ندارد.

این نگرانی در سنین ۱۰ تا ۱۲ ماهگی با عدم توانایی کودک برای ایستادن شدت پیدا می کند.

اگر کودک در این سن هیچ اشاره ای نمی کند و کلمات معنادار بیان نمی کند باید به عنوان یک وضعیت نگران کننده آن را شناخت.

همینطور این شرایط گاها ممکن است با تاخیر اتفاق بیفتد اما در نهایت کودک روال طبیعی رشد خود را سپری می کند.

ولی مراقب باشید که علائم هشداردهنده در هر سن را بشناسید.

اگر کودک دچار پسرفت مهارت ها می‌شود و تشنج می کند باید این موضوع سریعا پیگیری شود.

با این حال ممکن است تاخیر رشدی در کودکان فقط در یک حوزه یا در چند مورد اتفاق بیفتد.

این موارد باید هر کدام سریعا بررسی و درمان شوند تا به یک عارضه جبران ناپذیر تبدیل نگردد.

علائم پنهان در تاخیر تکامل در نوزادان چیست؟

گاهی اوقات کودکان دچار تاخیر در تکامل و رشد می‌شوند و این مسئله در دوران نوزادی شروع می‌شود.

ولی از آنجایی که برخی از علائم پنهان هستند والدین متوجه این تغییرات منفی نمی‌شوند.

بنابراین مهم است که علائم پنهان و نگران کننده در تاخیر تکامل نوزادان را بشناسید.

گاهی اوقات کودک رشد می کنند اما کیفیت رشد آنها بسیار پایین است.

به گونه ای که کودک می تواند بنشیند اما بدن آنها شل و ناپایدار است یا اسباب بازی را در دست گرفته اما زود رها می کند.

این مسئله به این معناست که حرکات ناهماهنگ و بدون کنترل اتفاق می افتد.

اگر چه مهارت رخ می دهد اما کودک قادر به انجام کامل آن نیست که می تواند یک نشانه پنهان باشد.

کودکانی که بیش از حد ساکت و آرام هستند ممکن است دچار تاخیر در رشد و تکامل باشند.

کودکانی که ساعت ها بدون تعامل هستند یا گریه نمی کنند در ظاهر بسیار صبور هستند.

ولی معمولا دچار کاهش تعامل عصبی و اجتماعی خواهند بود که از نشانه های پنهان رشد تکاملی محسوب می‌شود.

کودکان را در مواجهه با صدا و واکنش های مختلف قرار داده تا عملکرد آنها را بسنجید.

اگر کودک هیجان چندانی ندارد یا حرکات ساده را تقلید نمی کنند به معنی آرام بودن آنها نیست بلکه نشانه ای پنهان از اختلال در رشد آنهاست.

گاهی اوقات علائم پنهان در تاخیر رشد و تکامل کودکان به صورت همزمان و در چند حوزه اتفاق می افتد مانند زمانی که کودک گفتار ضعیفی دار.

تعامل اجتماعی آنها قوی نیست و سیستم حرکتی آنها کند پیش می رود.

اگر چه این کودکان در ظاهر سلامت هستند اما این میزان از تاخیر حتی اندک و در چند حوزه می تواند یک مسئله نگران کننده در مورد تاخیر تکاملی آنها باشد.

اگر کودک به هر دلیلی از یک سمت بدن بیشتر استفاده می کند یا مهارت های جدیدی در آنها نمی بینید و حتی شاهد پسرفت واضح هستید باید نسبت به این علائم پنهان کاملا هشیار باشید.

اگر این نشانه ها بیش از ۴ تا ۶ هفته ادامه پیدا می کند و کودکان سابقه تولد زودرس، بیماری عصبی یا کمبود اکسیژن را داشته است حتما این موارد هشداردهنده را با پزشک در میان بگذارید.