درمان کولیک نوزادان

زمانی که کودکان به گریه های مداوم و بدون علت مبتلا می‌شوند از نظر پزشکان عارضه ای به نام کولیک برای آنها رخ داده است که معمولاً در سنین بسیار پایین و در حدود دو هفتگی تا سه ماهگی در بین نوزادان شایع است.

کولیک نوزاد چیست؟

یکی از نگرانی های مهمی که در مورد گریه بی وقفه نوزادان وجود دارد این است که مبادا به کولیک مبتلا باشند.

نوزادانی که تجربه کولیک را داشته اند بدون هیچ دلیل مشخصی گریه های طولانی مدت داشته که ممکن است بیش از ۳ ساعت در روز ادامه پیدا کند.

این کودکان اغلب درگیر ناراحتی بوده و با حس بی قراری مدام پای خود را به سمت شکم جمع می کنند.

فرق بین نفخ و کولیک نوزاد

یکی از مسائلی که والدین با آن مواجه هستند این است که فرق بین نفخ و کولیک در نوزادان را نمی دانند زیرا هر دوی این عوارض باعث ناراحتی و بی قراری در کودک آنها می‌شود.

نفخ به دلیل تجمع گاز در معده و روده اتفاق می افتد و بر اثر بلعیدن هوای اضافه همراه با شیر خوردن، کودکان درگیر چنین آسیب گوارشی می‌شوند.

اما کولیک در نوزادان دلیل مشخصی ندارد و کودکان معمولاً در ساعات انتهایی روز به ویژه شب بی قراری بسیار زیادی داشته که ممکن است بیش از سه ساعت در روز طول بکشد.

درمان کولیک نوزادان در خانه

زمانی که با کولیک نوزادان به پزشک مراجعه می کنید متخصصان اغلب درمان دارویی را توصیه نمی کنند و معتقدند که اگر این عارضه خفیف باشد می توان با چند راهکار ساده در خانه کولیک نوزادان را درمان کرد.

آغوش گرفتن و تماس پوستی (روش کانگورویی)

یکی از روش های ساده برای افزایش آرامش نوزادان مبتلا به کولیک در آغوش گرفتن است.

معمولاً این کودکان از در آغوش بودن و تماس پوستی با مادر آرامش بیشتری دریافت کرده و اگر آغوش با روش کانگورویی باشد تاثیر خوبی بر تسکین کولیک نوزاد خواهد داشت.

ماساژ شکم نوزاد برای کاهش گاز و دل‌درد

از روش های ساده و موثر برای درمان کولیک نوزادان در خانه باید به ماساژ شکم اشاره کرد.

اگر والدین بتوانند شکم نوزادان را با روغن های گیاهی به خوبی ماساژ دهند به مرور زمان گاز از روده آنها خارج شده و دل درد نوزاد تسکین پیدا می کند.

استفاده از حوله گرم روی شکم

یکی از راه های ساده برای کاهش کولیک در نوزادان استفاده از حوله گرم است، می توانید حوله گرم را مستقیماً بر روی شکم نوزادان قرار داده و آرامش آنها را با وجود کولیک مشاهده نمایید.

حرکات نرم پاها (حرکت دوچرخه‌ای برای خروج گاز)

یکی از اقداماتی که از قدیم تاکنون برای درمان کولیک نوزادان انجام می‌شد حرکت پای آنها به آهستگی و به صورت کنترل شده است.

حرکت پا به صورت دوچرخه باعث خارج شدن گاز اضافه از روده می‌شود و شدت کولیک در نوزادان کاهش می یابد.

حمام با آب گرم برای آرامش نوزاد

حمام با آب گرم برای همه نوزادان آرامش بسیار زیادی به همراه دارد، اما این اقدام برای نوزادانی که به کولیک مبتلا هستند یک راه درمان محسوب می‌شود که برای آرامش آنها و ریلکس‌تر شدن عضلات نوزاد اقدامی موثر است.

صدای سفید (White Noise) و موسیقی آرام

برای کودکانی که به کولیک بسیار شدید مبتلا هستند استفاده از موسیقی های مناسب و صدای سفید و آرام توصیه می‌شود.

کودکان معمولاً به صدای پنکه، سشوار، جاروبرقی یا حتی لباسشویی واکنش نشان داده و حس آرامش بیشتری را دریافت می کنند.

درمان کولیک نوزادان با تغذیه صحیح

یکی از مهمترین اقدامات برای مدیریت و درمان کولیک در نوزادان توجه ویژه به نحوه تغذیه آنهاست. مهمترین نکات را در این مورد با هم بررسی خواهیم کرد:

آروغ گرفتن صحیح بعد از شیر خوردن

یکی از اقدامات بسیار مهم و ضروری بعد از شیر خوردن کودکان مبتلا به کولیک آروق گرفتن صحیح از آنهاست.

قطعاً هر کودکی برای خارج کردن باد معده در یک حالت خاصی راحت است باید قلق کودکان را پیدا کرده تا بتوانید بلافاصله بعد از شیر خوردن هوای اضافه را از معده آنها خارج کنید.

بررسی نوع شیر خشک

گاهی اوقات کودکان به نوع شیر خشکی که استفاده می کنند واکنش غیر معمول نشان خواهند داد.

اگر کودک شما همواره به کولیک مبتلا می باشد و بعد از هر بار تغذیه با شیر خشک این عارضه شدت پیدا می کند حتماً نوع شیر خشک آنها را بررسی کنید و در مورد این موضوع با پزشک صحبت نمایید.

زمان‌بندی مناسب بین وعده‌های شیر

برای کودکان مبتلا به کولیک به هیچ عنوان نباید در فواصل زمانی کوتاه و نامنظم شیردهی انجام شود.

مهم است که کودکان در ساعات مشخصی از شیر استفاده کنند و توصیه می‌شود برای آرامش بیشتر کودک در محیطی آرام و به دور از صداهای بلند قرار بگیرید تا شیردهی بدون بلعیدن هوای اضافه انجام شود.

تاثیر رژیم غذایی مادر بر درمان کولیک نوزاد

دقیقاً از زمانی که کولیک نوزادان شروع می‌شود مادر با این نگرانی مواجه است که مبادا تغذیه آنها تاثیر منفی بر کولیک نوزاد آنها داشته باشد.

توصیه می‌شود که برای درمان کولیک کودکان و کنترل این عارضه مادر از مواد نفاخ استفاده نکند.

بهتر است که حبوبات و سبزیجات را با مقدار محدود مصرف کرده و حتماً پیش از استفاده، حبوبات را خیس کنند.

البته اگر مادر از غذاهای تند یا دارای ادویه استفاده کند ممکن است باعث تشدید کولیک نوزاد شود.

در صورتی که نوزادان از شیر مادر تغذیه کنند و مبتلا به کولیک باشند توصیه می‌شود که مادر مواد محرک مثل قهوه، چای و نوشابه را از رژیم غذایی خود حذف کنند یا تا حد ممکن مقدار آن را کاهش دهند.

لازم به ذکر است که اضطراب و استرس مادر کیفیت شیر را تغییر داده و باعث تغییر در رفتار نوزاد می‌شود.

به همین دلیل مهم است که در کنار رژیم غذایی متعادل مادر آرامش روان هم داشته باشد.

درمان کولیک نوزادان با گیاهان دارویی

یکی از اقدامات رایج برای درمان کولیک نوزادان استفاده از داروهای گیاهی است که از زمان های گذشته تاکنون رایج بوده و گاهاً تاثیر خوبی بر این عارضه دارد.

درمان کولیک نوزاد با عرق نعناع

عرق نعنا دارای خواص ضد نفخ است که با مصرف آن می توان میزان گاز روده را کاهش داد.

اگر از عرق نعنا برای درمان کولیک نوزادان استفاده می کنیم مقدار آن باید بسیار محدود و جزئی باشد و یک قاشق غذاخوری را به شیر مادر یا آب افزوده و به نوزاد بدهید.

بابونه و رازیانه برای آرام کردن دل نوزاد

از گیاهان دارویی دیگر برای تسکین کولیک نوزادان باید به بابونه اشاره کرد.

بابونه آرامبخش و ضد التهاب است و می توان دمنوش بابونه را با مقدار بسیار محدود به نوزاد داد تا کولیک آن را تسکین دهد.

این روش برای رازیانه نیز استفاده می‌شود، رازیانه یک گیاه ضد نفخ است که باید دانه های آن را در آب جوش دم کرد و بعد از سرد شدن مقدار بسیار کمی به نوزاد داد.

ترکیب‌های سنتی رایج برای تسکین کولیک

ترکیبات گیاهی مثل زیره، گشنیز و شوید به دلیل خاصیت ضد نفخی که دارند برای درمان کولیک نوزادان موثر است.

البته استفاده خودسرانه از این گیاهان دارویی به هیچ عنوان توصیه نمی‌شود و حتماً با افراد متخصص در این باره مشورت کنید.

درمان پزشکی کولیک نوزادان

اگر شدت کولیک در نوزادان بسیار زیاد باشد و همواره کودک بی‌قراری بسیار زیادی را تجربه کند توصیه می‌شود که برای کنترل شرایط و راحتی بیشتر نوزاد به پزشک متخصص مثل دکتر الهام میرمعینی مراجعه کنید.

داروها و قطره‌های ضدنفخ

یکی از اقدامات موثر برای درمان کولیک در نوزادان تجویز داروها و قطره های ضد نفخ است.

داروهایی مانند Infacol و Dentinox حاوی سیمی سیکون هستند که برای کاهش گاز در روده نوزادان بسیار موثر است.

پروبیوتیک‌ها و تأثیر آنها در کاهش کولیک

درمانی دیگر برای بهبود کولیک در نوزادان مصرف داروها و موادی است که حاوی پروبیوتیک هستند، پروبیوتیک برای نوزادان به صورت پودر یا قطره تجویز می‌شود که می توان آن را همراه با شیر مادر یا شیر خشک در اختیار نوزاد قرار داد.

پروبیوتیک به هضم آسان تر شیر کمک کرده و روده نوزادان را تقویت می کند، در نتیجه کولیک بهبود پیدا می کند و نوزادان به شرایط پایدار خواهند رسید.

نکات مهم در مصرف دارو برای نوزاد

اگر برای درمان کولیک نوزادان به پزشک مراجعه می کنید و متخصصان داروهای مختلف را تجویز می کنند حتماً مقدار مشخص شده را به نوزادان بدهید.

از آنجایی که وضعیت جسمی نوزادان و سیستم گوارشی آنها بسیار ضعیف تر از افراد بزرگسال است مهم است که دارو مطابق با گفته پزشک استفاده شود.

حتی اگر بی قراری کودک شدت پیدا م کند دوز دارو و فاصله زمان مصرف آن را به هیچ عنوان تغییر ندهید.