یکی از چالش های مهمی که برخی از نوزادان از بدو تولد به آن مواجه هستند، رفلاکس است.
در چنین شرایطی کودکان رفلاکس معده به مری را تجربه می کنند و بازگشته محتویات معده به سمت مری باعث ناراحتی نوزادان شده و گاهاً سرفه و استفراغ را ایجاد می کند.
پزشکان مطابق با شرایط نوزادان و شدت رفلاکس درمان های موثری را در نظر گرفته که درصد زیادی از آنها خیلی زود بهبود پیدا می کنند.
دلایل رفلاکس در نوزاد
یکی از موضوعاتی که باعث میشود والدین با چالش ها و نگرانی های زیادی مواجه شوند ریفلاکس است.
این عارضه معمولاً به دلایل مختلف اتفاق می افتد که مهمترین آنها را در ادامه شرح خواهیم داد.
نارسایی اسفنگتر تحتانی مری
یکی از مهمترین دلایل ایجاد رفلاکس در نوزادان ضعف در عملکرد عضله ای است که در انتهای مری قرار می گیرد.
این عضله از بازگشت محتویات معده به مری جلوگیری می کند.
گاهی اوقات عدم توسعه کامل این عضله باعث میشود تا راه برای بازگشت محتویات معده فراهم باشد و در این حالت کودکان دچار رفلاکس میشوند.
سیستم گوارشی در حال رشد
زمانی که نوزادان متولد میشوند سیستم گوارشی آنها همواره به رشد و توسعه خود ادامه می دهد.
این عدم تکامل گاهی باعث میشود که کودکان مشکلاتی را در هضم شیر تجربه کرده و بازگشت محتویات به مری باعث ایجاد رفلاکس و ناآرامی نوزاد خواهد شد.
تغذیه بیش از حد
یکی از مهمترین دلایل رفلاکس در نوزادان مصرف بیش از حد شیر و خارج از ظرفیت معده نوزاد است.
به ویژه زمانی که کودک از تغذیه کامل برخوردار است و بلافاصله در حالت خوابیده قرار می گیرد، این شرایط باعث بازگشت محتویات معده شده و رفلاکس کودک تکرار میشود.
حساسیت غذایی
گاهی اوقات نوزادان نسبت به شیر مادر حساسیت زیادی نشان می دهند و این مسئله عاملی برای بروز رفلاکس است.
ممکن است کودکانی که از شیر مادر تغذیه می کنند به ماده خاصی که مادر تغذیه می کند حساسیت داشته و رفلاکس آنها تشدید میشود.
بیماری های زمینه ای
از مهمترین دلایل رفلاکس در نوزادان باید به بروز بیماری های زمینه ای مثل ناهنجاری های آناتومیک یا اختلالات عصبی اشاره کرد.
اگر کودک به صورت مادرزادی دچار تنگی مری باشد این وضعیت با شدت بالا تکرار خواهد شد.
درمان خانگی رفلاکس نوزادان
برای نوزادانی که از بدو تولد تجربه رفلاکس را داشته اند نیاز است که ابتدا پیش از درمان های تخصصی با راهکارهای خانگی تغییراتی را در روند تغذیه و خواب نوزادان ایجاد کنید.
معمولاً در چنین شرایطی علائم رفلاکس کاهش پیدا کرده و نوزادان راحتی بیشتری را تجربه می کنند.
تغذیه کوچک و مکرر
یکی از راه های ساده برای درمان خانگی رفلاکس کودکان این است که به جای تغذیه با حجم زیاد در فواصل زمانی کوتاه مقدار کمی از مواد غذایی را در اختیار کودک قرار دهید.
بهتر است که در کودکان شیرخوار فواصل زمانی شیردهی کوتاه تر شده اما مقدار آن نیز محدود شود.
نگه داشتن نوزاد در حالت عمومی
اگر نوزادان بعد از هر بار تغذیه حدوداً نیم ساعت به حالت عمودی نگه داشته شوند به هیچ عنوان رفلاکس شدیدی را تجربه نمی کنند.
قرار دادن نوزاد در حالت عمودی مانع از برگشت شیر از معده به مری میشود و بروز رفلاکس باعث ناراحتی و پریشانی نوزاد نخواهد شد.
استفاده از بالشت مناسب
برای اینکه نوزادان مبتلا به رفلاکس شرایط بهتری را تجربه کنند و دچار مشکلات و خفگی احتمالی حین خواب نشوند حتماً از بالشت های مناسب سر نوزاد استفاده کنید.
با این کار نه تنها رفلاکس کاهش پیدا می کند بلکه احتمال خفگی بر اثر بازگشت محتویات معده برطرف خواهد شد.
آرامش محیط
کودکان مبتلا به رفلاکس را به هیچ عنوان در محیط های شلوغ و تنش زا قرار ندهید.
برای اینکه کودکان شرایط جسمی و روانی آرام تری را تجربه کنند از تکان دادن مداوم نوزادان خودداری کرده و برای آرام کردن آنها استرس و تحریکات محیطی را برطرف کنید.
البته فراموش نکنید که تداوم در حفظ آرامش کودکان در محیط باعث کاهش شدیدترین علائم رفلاکس میشود.
تغییر در نوع شیر
یکی از راه هایی که برای درمان رفلاکس نوزادان در خانه انجام میشود تغییر شیری است که برای تغذیه استفاده می گردد.
اگر کودک از شیر مادر تغذیه می کند می توانید ابتدا با پزشک مشورت کرده و از شیر خشک مناسب استفاده کنید، حتی می توانید در این مورد نوع شیر خشک کودک را تغییر دهید.
ماساژ ملایم
یکی از اقداماتی که باعث بهبود عملکرد سیستم گوارشی در نوزادان میشود ماساژ ملایم شکم است.
می توانید با دقت و به آرامی شکم نوزادان را ماساژ داده و کودکان علائم رفلاکس را با شدت قبل تجربه نخواهند کرد.
رعایت زمان خواب
تاثیر خواب منظم و صحیح کودکان مبتلا به رفلاکس را بر درمان این اختلال نادیده نگیرید.
به هیچ عنوان نباید کودک مبتلا به رفلاکس بعد از تغذیه بخوابد.
بهتر است که بین تغذیه و خواب کودک فاصله مناسب باشد تا احتمال بازگشت شیر کمتر شود.
اجتناب از تحریکات غذایی
برای کودکانی که از شیر مادر استفاده می کنند اما به رفلاکس مبتلا هستند توصیه میشود که مادر از غذاهای تحریک کننده مثل کافئین، ادویه های تند و غذاهای چرب استفاده نکنند.
درمان تخصصی و پزشکی رفلاکس نوزادان
گاهی اوقات بازگشت محتویات معده به سمت مری در نوزادان آنقدر شدت پیدا می کند که نوزاد دائماً بی قرار شده یا تغذیه مناسبی نخواهند داشت.
برای اینکه متخصصان بتوانند رفلاکس نوزادان را هرچه سریع تر کنترل کنند گاهاً انجام روش های پزشکی و تخصصی را در نظر گرفته و می توانند با مدیریت رفلاکس نوزادان شرایط آرامتری برای نوزاد و والدین ایجاد نمایند.
داروها
اولین و مهمترین اقدام برای کنترل رفلاکس نوزادان تجویز داروهایی مانند آنتی اسید است.
معمولاً برای نوزادان جهت کاهش اسید معده مگالسیوم و آلومینیوم هیدروکسید تجویز میشود و خیلی زود تاثیر خود را بر کاهش علائم رفلاکس می گذارند.
در روند درمان دارویی رفلاکس نوزادان گاهی پزشک متخصص مانند دکتر الهام میرمعینی مهار کننده های پمپ پروتون را تجویز کرده و با مصرف داروهایی مانند امپرازول و لانسوپرازول سعی در کنترل رفلاکس نوزادان دارند.
این داروها اغلب برای رفلاکس بسیار شدید نوزادان تجویز میشود.
پروکینتیک ها دسته دیگری از داروهایی هستند که باعث آسانتر شدن حرکات روده و تخلیه سریع تر معده میشود.
این دارو برای کودکانی مناسب است که به رفلاکس مبتلا هستند و دوز مناسب دوپامین و متوکلوپرامید مطابق با شرایط سنی نوزادان و شدت رفلاکس آنها تجویز خواهد شد.
تغییر در رژیم غذایی
یکی از اقدامات تخصصی دیگر برای درمان رفلاکس نوزادان تغییر در رژیم غذایی نوزاد و مادر است.
اگر مادر از غذاهای تحریک کننده استفاده کند بلافاصله تاثیر آن را بر نوزادان دیده و رفلاکس آنها شدت پیدا می کند.
به همین دلیل متخصصان به صورت کاملاً برنامه ریزی شده برخی از انواع مواد غذایی را از رژیم غذایی مادر حذف کرده تا نوزادان تجربه کاهش علائم و شدت رفلاکس را داشته باشند.
این دسته از بانوان نباید به هیچ عنوان از مواد غذایی تحریک کننده مانند کافئین یا ادویه و فلفل استفاده نمایند.
جراحی
گاهی اوقات رفلاکس نوزادان آنقدر شدید است که راه های درمانی تخصصی کاربرد چندانی ندارند.
در این مورد برای شدیدترین نوع رفلاکس نوزادان، پزشک در موارد خاص انجام جراحی را مناسب می داند.
در روش جراحی پزشک می تواند اقدامات اصلاحی و ترمیمی را انجام داده تا از بازگشت محتویات معده به مری جلوگیری کنند.
اگر چه این روش درمان پیچیدگی های خاص خود را دارد اما معمولاً در موارد بسیار جدی و حاد برای حفظ سلامت نوزادان انجام میشود.
عوارض و خطرات عدم درمان رفلاکس نوزاد
اگر والدین توجهی به رفلاکس نوزادان نداشته باشند ممکن است این تغییرات غیر عادی عوارض و مشکلات جدی را به وجود آورده و سلامت نوزادان را به خطر بیندازد.
از مهمترین عوارض عدم درمان رفلاکس نوزادان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
مشکلات تغذیه ای شایع ترین عارضه ای است که با وجود رفلاکس برای نوزادان اتفاق می افتد.
از آنجایی که محتویات معده دائماً در حال برگشت به سمت مری است کودک دچار درد و ناراحتی شده و در نهایت کمبود مواد مغذی و رشد ناکافی اتفاق می افتد.
با توجه به روند پایش رشد کودکان، کودکان مبتلا به رفلاکس همواره از نمودار استاندارد قد و وزن عقب مانده و این موضوع در بلند مدت تاثیر منفی بر روند رشد و توسعه آنها دارد.
التهاب و زخم مری از جمله مشکلاتی است که با رفلاکس های دائمی در نوزاد اتفاق می افتد.
معمولاً محتویات معده در دراز مدت سبب ایجاد زخم و آسیب به بافت مری میشود که مشکلات جدی تر را ایجاد خواهد کرد.
کوتاهی در مورد درمان رفلاکس نوزادان می تواند در آینده سبب بروز عفونت های تنفسی شود و اگر محتویات معده به ریه برسد وضعیت بسیار خطرناکی ایجاد خواهد شد.
مشکل در خواب نوزادان یکی دیگر از عوارض مهم درمان نشدن رفلاکس است.
از آنجایی که کودکان دائماً درگیر مشکلات گوارشی هستند دچار بی خوابی یا خواب ناآرام میشوند.
