دستگاه زردی نوزادان یا فتوتراپی وسیله ای است که برای درمان و کنترل زردی نوزادان بدو تولد مورد استفاده قرار می گیرد.
علت بروز زردی در نوزادان افزایش بیلی روبین در خون آنهاست معمولاً بیلی روبین از تجزیه هموگلوبین در گلبول های قرمز خون تولید میشود.
اگر مقدار بیلی روبین در پوست نوزادان افزایش پیدا کند سبب تغییر رنگ پوست و زرد شدن سفیدی چشم ها میشود.
برای کنترل چنین شرایطی استفاده از دستگاه فوتوتراپی توصیه میشود.
چگونگی استفاده از دستگاه زردی نوزاد
برای استفاده از دستگاه زردی نوزادان یا فتوتراپی نمی توانید به هیچ عنوان اقدام خودسرانه انجام دهید.
متخصصان بعد از معاینه ای که از نوزاد انجام می دهند متوجه میشوند که با توجه به زردی پیش آمده باید از دستگاه مخصوص استفاده کنند یا خیر.
در صورتی که پزشک استفاده از دستگاه زردی را برای نوزادان تایید کند باید طبق مراحلی که از طرف پزشک گفته میشود از آن استفاده کنید.
مشاوره پزشکی
به هیچ عنوان کودکان را بدون اطلاعات و آگاهی در دستگاه فتوتراپی قرار ندهید.
متخصص در یک جلسه به والدین توضیح می دهد که چطور باید از دستگاه زردی در خانه استفاده نمود.
درجه دستگاه بر اساس سطح بیلی روبین در خون نوزادان تعیین میشود و نباید هیچ نوع تغییری در آن ایجاد شود.
در جلسه اول ضمن گفتگو با پزشک حتماً نکات ضروری را پرسیده و از متخصصان راهنمایی های لازم را دریافت کنید.
پزشک به والدین خواهد گفت که ضمن استفاده از این دستگاه کدام نواحی از بدن کودک باید پوشیده باشد.
آمادگی نوزاد
اگر برای کنترل زردی نوزادان از دستگاه های مخصوص استفاده می کنید بهتر است که ابتدا محیط را برای نوزادان فراهم کنید تا پس از قرار گرفتن در دستگاه بی قراری و تنش نداشته باشند.
نور محیط گرم و ملایم باشد، همچنین دمای محیط را به گونه تنظیم کنید که اگر نوزاد بدون پوشش بود به هیچ عنوان حس سرما شدید نداشته باشد.
برای آماده کردن نوزاد جهت قرار گرفتن در دستگاه فتوتراپی فقط کافی است که از یک پوشک استفاده کرده و با چشم بند، چشم کودک را بپوشانید.
قرار دادن نوزاد در دستگاه
بعد از فراهم کردن شرایط و تنظیم دستگاه نوزاد را به گونه ای در زیر نور قرار دهید که تابش مستقیم نور به سطح پوست را مشاهده کنید.
این دستگاه ها دارای پنل های نوری هستند که از بالا و کنار نور را به کودک می تابانند.
توصیه میشود که کودک را هنگام خواب در دستگاه قرار دهید تا بر اثر تکان دست و پا اختلالی در عملکرد دستگاه ایجاد نشود.
نظارت بر وضعیت نوزادان
متخصصان تعیین می کنند که نوزادان باید چقدر و چند ساعت در دستگاه زردی باشند.
در تمام مدتی که کودک در معرض نور دستگاه قرار می گیرد حتماً به طور مرتب وضعیت آنها را چک کنید
از حالت و وضعیت نوزاد متوجه میشوید که آیا مشکل یا سختی برای آنها اتفاق افتاده است و آیا در معرض گرمازدگی هستند یا شرایطی کاملا آرام و پایدار دارند.
فواید دستگاه زردی نوزادان
شمار زیادی از نوزادان به دلیل تغییراتی که در بدن آنها اتفاق می افتد در روزهای اولیه بدو تولد دچار تغییر رنگ شده و زردی را به وضوح در پوست یا سفیدی چشم آنها مشاهده کنید.
اگر پزشک نتواند زردی نوزادان را با مصرف دارو کنترل کند توصیه میشود که از دستگاه فتوتراپی استفاده کنند تا هرچه سریع تر بتوانند زردی نوزادان را کنترل کنند.
از مهمترین مزایای دستگاه زردی نوزادان می توان به موارد زیر اشاره کرد:
کاهش سریع بیلی روبین
مهمترین مزیت استفاده از دستگاه زردی نوزادان کنترل سریع و کاهش مقدار بیلی روبین در خون نوزادان است.
این اقدام اگر به موقع و صحیح انجام شود از عوارض جدی و جبران ناپذیر جلوگیری کرده و به حفظ سلامت نوزادان کمک می کند.
پیشگیری از عوارض جدی
زردی شدید کودکان بسیار خطرناک است.
اگر سطح بیلی روبین از حد نرمال بالاتر برود و درمان موثر انجام نشود خطر آسیب به مغز و سیستم عصبی نوزاد وجود دارد.
بنابراین می توان از این دستگاه ایمن استفاده کرد و خطر بروز آسیب های جدی را کاهش داد.
ایمنی و غیر تهاجم بودن
استفاده از دستگاه زردی به هیچ عنوان برای نوزادان خطرناک نیست و عوارض جدی و جبران ناپذیری را ایجاد نمی کند.
معمولاً در بین سایر روش هایی که برای کنترل زردی استفاده میشود به کارگیری این دستگاه ایمنی بالاتری داشته و با نور درمانی می توان زردی نوزادان را برطرف کرد.
راحتی نوزاد
زمانی که نوزادان دچار زردی میشوند پزشکان راه های درمانی متفاوتی را در نظر می گیرند.
با توجه به اینکه نوزادان باید در شرایطی کاملاً ایمن و راحت باشند انتخاب اکثر پزشکان استفاده از دستگاه فتوتراپی است.
از آنجایی که والدین می توانند این دستگاه را در خانه استفاده کنند قطعاً نوزادان در محیط امن خانه درمان خود را سپری می کنند و نه تنها والدین بلکه نوزاد با سختی و چالش مواجه نمیشود.
عوارض احتمالی دستگاه زردی نوزادان
اگر چه دستگاه زردی نوزادان یک فرایند و روش ایمن برای درمان زردی نوزادان است، اما برخی از کودکان با توجه به حساسیت و شرایط خاصی که دارند ممکن است حین فتوتراپی واکنش های جدی تری را تجربه کنند.
عوارض پوستی
شایع ترین عارضه ای که ممکن است حین درمان زردی با دستگاه مخصوص برای نوزادان اتفاق بیفتد سوزش و قرمز شدن پوست نوزاد است.
البته حساسیت زیاد پوست نوزاد در بروز چنین عارضه ای موثر است.
ممکن است استفاده طولانی مدت از فتوتراپی باعث شود تا کودکان تغییر رنگ پوست را تجربه کنند که معمولاً چنین عارضه موقتی بوده و خیلی زود رفع میشود.
آسیب های چشمی
استفاده از پوشش مناسب برای محافظت از چشم نوزادان هنگام استفاده از دستگاه زردی بسیار مهم است.
توصیه میشود که به هیچ عنوان چشم نوزاد را بدون محافظ برای مدت طولانی در معرض نور قرار ندهید، زیرا ممکن در آینده مشکلات چشمی برای آنها اتفاق بیفتد.
از دست دادن مایعات و الکترولیت
یکی از عوارض شایع استفاده از دستگاه زردی نوزادان بروز هیدراتاسیون است.
اگر نوزادان با توجه به شدت بالای زردی برای مدت طولانی در دستگاه زردی قرار بگیرند ممکن است بدن آنها مایعات طبیعی خود را از دست بدهد.
بنابراین بسیار مهم است که نوزادان در طی درمان زردی از مایعات و شیر بیشتری استفاده کنند.
ناراحتی و بی قراری
درصد زیادی از نوزادان هنگام استفاده از دستگاه فتوتراپی حس ناراحتی و بی قراری دارند.
ممکن است این تغییر به دلیل عدم پوشش برای نوزادان یا افزایش دمای دستگاه باشد.
در هر صورت باید پیش از استفاده از این دستگاه راهکار مناسب برای آرامش و حفظ وضعیت پایدار نوزادان در نظر داشته باشید.
عوارض طولانی مدت
به ندرت اتفاق می افتد که بر اثر استفاده از دستگاه فتوتراپی نوزادان با عوارض جدی مواجه شوند.
از جمله مشکلاتی که ممکن است در موارد بسیار محدود اتفاق بیفتد تغییر در سطح الکترولیت ها می باشد.
این مسئله اگر شدت پیدا کند عوارض مغزی نادری را ایجاد می کند که نوزاد را در شرایط خاصی قرار می دهد.
اصول استفاده از دستگاه زردی نوزادان
زمانی که نوزادان با زردی بالا مواجه میشوند پزشک متخصصی همچون دکتر الهام میرمعینی برای کنترل سریع زردی نوزادان و جلوگیری از آسیب های مغزی استفاده از دستگاه فتوتراپی را توصیه می کند.
فراموش نکنید که این دستگاه باید به گونه ای استفاده شود که پزشک تشخیص می دهد.
حتماً محافظ مناسب برای چشم نوزادان تهیه کنید تا در مدت استفاده از این دستگاه آسیبی به چشم آنها وارد نشود.
فراموش نکنید این دستگاه علاوه بر نور گرما تولید می کند، پس مراقب سلامت پوست نوزادان یا گرمازدگی آنها باشید.
به هیچ عنوان نوزاد را برای مدت طولانی در دستگاه تنها نگذارید.
تا زمانی که نوزاد در دستگاه قرار دارد فردی باید به عنوان همراه کنار نوزاد باشد و وضعیت آنها، بی قراری نوزاد و نحوه تنفس را به طور مرتب بررسی کنند.
توصیه میشود که پایش دما در دستگاه را اولویت قرار دهید.
اگر دما افزایش پیدا کند قطعاً برای نوزاد خطرناک است پس برای اینکه از کارکرد دستگاه مطمئن شوید حتماً در کنار کودک بمانید.
برای اینکه میزان اثرگذاری این دستگاه بر زردی نوزادان را بسنجید حتماً باید با پزشک صحبت کنید.
متخصصان آزمایشاتی انجام می دهند که زردی نوزاد مشخص میشود و می توانید با صلاحدید پزشک برای کنترل بهتر زردی این دستگاه را چندین روز استفاده نمایید.
